დავით ჩიჩუა ქართული, ენდემური ვაზის ჯიშის ხიხვის(ჯანანურას) შესახებ

04 ოქტომბერი, 2020წ

გაზიარება

დავით ჩიჩუა ქართული, ენდემური ვაზის ჯიშის ხიხვის(ჯანანურას) შესახებ

დავით ჩიჩუა ქართული, ენდემური ვაზის ჯიშის ხიხვის(ჯანანურას) შესახებ

დავით ჩიჩუა ქართული, ენდემური ვაზის ჯიშის ხიხვის(ჯანანურას) შესახებ

ხიხვიჯანანურა — ქართული თეთრ ყურძნიანი ვაზის ჯიშიაამ სახელის ჯიში საქართველოს მეღვინეობის თითქმის ყველა კუთხეში არსებობდაკახეთში ხიხვისგარდაცნობილი იყო ჯანანურას სახელითაც.

ჯიშის ჩამოყალიბებას დტაბიძე დაახლოებითჩვIII-IV საუკუნეში ვარაუდობდააკადივჯავახიშვილმა ხიხვი რქაწითელზე უფრო ხნიერ ჯიშად მიიჩნიარომლის წარმოშობა ახალი ერისV-VI საუკუნეებს მიაკუთვნა

 

Allwine.ge-, ამ უნიკალური ქართული ენდემური ვაზის ჯიშის დახასიათება, სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო კვლევითი ცენტრის, მევენახეობა-მეღვინეობის სამსახურის ხელმძღვანელს, აგრარული უნივერსიტეტის პროფესორს დავით ჩიჩუას სთხოვა:

 

- მოგესალმებით ბატონო დავით, ბევრი საუბრობს ხიხვის, ამ მართლაც უნიკალური და გამორჩეული ვაზის ჯიშის შესახებ. თქვენ რას გვეტყოდით?

 

- აკადემიკოს ივანე ჯავახიშვილის მოსაზრებით, ხიხვი მესხეთიდან გადმოტანილი და შემდგომ საქართველოს სხვადასხვა ტერიტორიაზე გავრცელებული ვაზის ჯიშია. თავისი მორფოლოგიით ის ძალიან ახლოსაა ბევრ კახურ ენდემურ ჯიშთან, მაგალითად მცვივანთან, ქისთან. ახასიათებს ძალიან დაბალი მოსავლიანობა. ჩვენი კვლევითი ცენტრის, 4 წლიანი დაკვირვების მიხედვით, ხიხვის საშუალო საჰექტარო მოსავალი 6-8 ტონაა, იმ პირობებში, როდესაც რქაწითელის საჰექტრო მოსავალი 10 ან 13 ტონამდეა და მწვანე კახურის  9 ტონა. 

 

 

- რომელი ფაქტორები განაპირობებს, ხიხვის დაბალ მოსავლიანობას?

 

- ამ ჯიშს ძალიან თხელი და ზომით პატარა მტევნები, ასევე ზომით პატარა მარცვალი აქვს. სამაგიეროდ შაქრის მაღალი დაგროვების უნარით ხასიათდება. სიმწიფის ადრეული პერიოდი აქვს და როცა ფიზიოლოგიურ სიმწიფეს აღწევს, ტიპიური შეფერილობა უვითარდება და წიპწა ყავისფერი, კლერტი კი შემოსილია, როგორც წესი ჯიღაურას კლიმატურ პირობებში მისი შაქრიანობა არის 25% და მეტი. ყველა ამ გარემოებიდან გამომდინარე და ამპელოგრაფ დ. ტაბიძის ხელმძღვანელობით, 1960-იან ჩატარებული მეცნიერული  კვლევებით დასტურდება კიდეც, რომ ხიხვი არის საუკეთესო ჯიში გრილი და მაღალმთიანი მევენახეობის ზონებისათვის. 

 

 

- კონკრეტულად რომელ რეგიონებს გულისხმობთ და სად არის მისი განვითარებისთვისა და გაშენებისთვის იდეალური ადგილები?

 

- ძალიან პერსპექტიულია, რომ ხიხვი გაშენდეს მთის წინა ზოლში კახეთში და ასევე ქართლის და მესხეთის მთიან რეგიონებში. აბსოლუტურად სხვა მიმართულებაა, როდესაც ხიხვს ვაშენებთ ცხელ ტერუარებზე, სადაც მაღალი ტემპერატურაა, აქ უკვე ხიხვის სხვა თვისებები გამოდის წინა პლანზე. წყნარი, მშრალი თეთრი ღვინისათვის შეუსაბამო შედეგს ვიღებთ, გამომდინარე იქედან, რომ ადრე დაკრეფილს ხიხვს, მკვახე ტონები და არადამაკმაყოფილებელი არომატი აქვს. ხოლო თუ ბოლომდე დამწიფებას დავაცდით, მიიღებთ იმდენად მაღალ შაქრიანობას, რომლისგანაც წყნარ, მშრალ ღვინოს ვერ მივიღებთ. გურჯაანი, კარდენახი, ანაგიდან დაწყებული და ალბათ თელავამდე გაშენებულ ზონაში, ხიხვი არის საუკეთესო ნედლეული სადესერტო ტკბილი ღვინოებისათვის. 

 

 

- როგორი მოვლა სჭირდება ვაზის ამ ჯიშს და რა უნდა გააკეთონ მევენახეებმა იმისთვის, რომ მისგან კარგი და ხარისხიანი ღვინო დადგეს?

 

- ხიხვი არის ერთ-ერთი ყველაზე ძნელად მოსავლელი ჯიში, იმიტომ, რომ ხასიათდება ძალიან მაღალი მიმღებიანობით, ყურძნის დაავადებანაცრის მიმართ, ახასიათებს დიდი ფოთლები, დიდ ვეგეტატიურ მასას აგროვებს, დაწოლილი განვითარება აქვს ყლორტზე, ჰორიზონტალური მიმართულებით. ხიხვი მწვანე ოპერაციებს უფრო მეტს მოითხოვს, ვიდრე მაგალითად რქაწითელი ან რომელიმე სხვა ჯიში. უფრო მეტი წამლობა და უფრო მეტი შრომა უნდა. ამ ყველაფრის ფონზე ის დაბალ მოსავალს იძლევა. 

 

 

- ამ ეტაპზე საქართველოში განსაკუთრებით ახმეტის რეგიონში მოწეული ხიხვისგან დაყენებულ ღვინოებს გამოარჩევენ. თქვენ რა აზრის ხართ?

 

- ეს იმიტომ, რომ ახმეტას ზუსტად მთის წინა, გრილი მდებარეობა აქვს. ახმეტაში ხიხვი ინარჩუნებს ცინცხალ არომატებს, მისი შაქრიანობა არის ზომიერი, განსაკუთრებით თუ ქვევრის კახური ღვინის დაყენება გვინდა, მისი შაქრიანობა -  24-25 შესაბამისია. თუ ანაგაში და კარდენახში ვაზის შაქარი 27 და 28-ზე იწევს, ახმეტაში კარგად დამწიფებული ხიხვის შაქრიანობა 24-25 შეიძლება იყოს, რაც იმის საშუალებას იძლევა, რომ მისგან, ძალიან მაღალ ხარისხიანი ქვევრის ღვინის დაყენებაა შესაძლებელი.

 

 

- რა მეთოდით არის უმჯობესი ხიხვისგან ღვინის დაყენება - ქვევრის თუ კლასიკური, ევროპული მეთოდით. თქვენ უპირატესობას რომელს ანიჭებთ?

 

- ხიხვის გამოყენების, ალბათ ყველაზე კარგი მიმართულება, ახმეტის ზონიდან და ახმეტა-თელავის ზონიდან, არის კახური ქვევრის მეთოდი. რაც შეეხება მის კლასიკურად დაყენებას - გასათვალისწინებელია ერთი ფაქტი: ძალიან ბევრი ადამიანი, ხიხვს ეძახის სხვა ჯიშებს - ზოგს საფენა აქვს, ზოგს ეგრეთწოდებული ტაბიძისეული, ტაბიძის გამოყვანილი ჯიში, რომელიც საფენასა და ხიხვის შეჯვარებით არის მიღებული და ეძახიან ხიხვს. მას არა აქვს მაღალი შაქრის მიღების უნარი და არის ძალიან კარგი ნედლეული ე.წ. ევროპული ღვინოებისათვის. მაშინ როდესაც ნამდვილი ხიხვისგან ძალიან რთულია მივიღოთ ის კონდიციები, რაც ევროპულ, კლასიკურ ღვინოს სჭირდება. იმისთვის რომ ხიხვისგან მაღალი ხარისხის  ღვინო დადგეს, თავისი სიმწიფის პერიოდში მაღალი შაქრიანობის გამო,  მიზანშეწონილია ხიხვის ქვევრში ხიხვის დაყენება. 

 

 

- ამ ჯიშისგან წარმოებული ღვინო როგორი არომატული და გემოვნური თვისებებით გამოირჩევა, რა არის მისი მთავარი მახასიათებლები? 

 

- ქვევრში დაყენებულ ხიხვს გადამწიფებული ხილის, ქიშმიშის, ატმის, გარგარის და  ტკბილი არომატები ახასიათებს, ხოლო თუკი ადრეულ სიმწიფის პერიოდში იქნა მოკრეფილი და ევროპულად დავაყენეთ, მაშინ მას აქვს ხოლმე ცინცხალი, მწვანე ვეგეტატიური არომატები, რაც დაბალ სიმწიფეზე მეტყველებს. გემოში, როგორც წესი ძალიან ძლიერი, მაგრამ ქისთან შედარებით ბევრად უფრო ხავერდოვანი და რბილი ტანინები აქვს. როგორც წესი, ხიხვის ღვინის გემოვნურ თვისებებსაც, მისი მაღალი ალკოჰოლიანობა და სიტკბომდე მისული შეგრძნება განაპირობებს, მაღალი ალკოჰოლისა და დაბალი მჟავიანობის გამო. რაც შეეხება დაბოლოებას გემოში,  ხიხვი გადამწიფებული ყვითელი ხილის არომატებით ხასიათდება. 

 

 

 

ავტორი: ილიკო კილაძე

 

პოპულარული ღვინოები

11.95
მწვანე

მწვანე

თეთრი მშრალი

43.95
ხვანჭკარა

ხვანჭკარა

ნახევრად ტკბილი

13
ბოთლის ტუჩი CRYSTAL (შავი)

ბოთლის ტუჩი CRYSTAL (შავი)

16.1
ტვიში

ტვიში

თეთრი ნახევრად ტკბილი